Haberler

TWESCO Uluslararası Kentay’dan Ulıtau’a Keşif Çalışmalarını tamamladı

852

Bugün Uuslararası Türk Akademisi (TWESCO) Аstana’daki Millî Akademik Kütüphane’de Kentay’dan Ulıtau’a Kadar: Tarihî Hafızanın Canlanması konulu 3.Uluslararası Keşif Seyahatinin bilimsel yenilik ve neticeleri açıklandı. Bununla birlikte Moğolistan’daki Eski Türklere ait Şiveet Ulaan Abideler Külliyesinde iki yıl boyunca yapılan kazı çalışmalarından elde edilen buluntuların tanıtımı yapıldı.

Tanıtım toplantısına yetkili şahıs ve diplomatlar, Kazakistan Meclisi milletvekilleri, Moğolistan, Kırgızistan, Özbekistan, Rusya ve Türkiye’den gelen ve Kazakistanlı türkolog ve tarihçiler katıldı. Keşif seyahatı sonuçlarının açıklandığı toplantıda devlet ve siyaset adamları, 3.Uluslararası Keşif Seyahatine katılanlar, aydın kesim temsilcileri ve basın mensupları da hazır bulundu.



Toplantının açılış konuşmasını yapan Akademi Başkanı Darhan Kıdırali, Moğolistan Millî Bilim Akademisi Tarih ve Arkeoloji Enstitüsü’nün desteğiyle düzenlenen 3. Uluslararası Keşif Çalışmalarının amacı ve önemine değindi. Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı N.Nazarbayev’in Manevi Diriliş Programında sözü edilen kutsal mekan ve tarihî hafızanın canlandırılması gayesine uygun olarak Türk dünyasının şu andaki Moğolistan topraklarında bulunan ve tarihî değerlerinin küresel öneme sahip olduğu abideleri araştırma işine önem verdiklerini dile getirdi. 15 Ağustos 2017 Tarihinde Moğolistan’ın kutsal Burhan Haldun Dağı’ndan başlayan ve 16 Eylül 2017 Tarihinde Merkezî Kazakistan’daki Ulıtau’da son bulan 3.Uluslararası Keşif Gezisi çalışmalarının Altın Orda’nın 750.Yıldönümü arefesinde büyük başarıyla tamamlandığını ileri sürdü. 


Akademi Başkanı D.Kıdırali Moğolistan’ın önde gelen bilimsel araştırma merkezleriyle işbirliği memorandumları imzalandıktan sonra kurulan yakın işbirliği sayesinde gerçekleştirilen başarılı projelerden de bahsetti. Doğu Moğolistan’da Eski Türklere ait el değmemiş kurgan ve heykellerin tespit edildiğini dile getirerek Moğolistan Millî Müzesi’nde muhafaza edilen eşsiz değere sahip Bilge Kağan’ın altın tacı, gümüş eşya ve ender buluntuların bilimsel nüshalarının yapıldığını da belirtti.

Moğolistan Millî Müzesi yönetimi müzede bulunan Hunlar ve Eski Türkler dönemine ait değerli yadigarların bilimsel nüshalarını vermeyi kabul ettikleri anlaşıldı. Moğolistan Millî Müze Müdür Yardımcısı Bayarsayhan Jamsranjavın toplantıda yaptığı konuşmasında Kültegin, Bilge Kağan ve Tonyukuk yazıtları gibi Eski Türk abideleri, Moğolların Gizli Tarihi, Altın Tovç gibi Moğolca eski kaynaklar temelinde Moğolistan topraklarındaki eski yer su isimleri haritasını hazırlamaya iki tarafın anlaştıklarını açıkladı.


Tanıtım toplantısında tanınmış devlet adamı Mırzatay Joldasbekov, Kentay’dan Ulıtau’a keşif gezisinin son kısmına aktif olarak katılan Rusya Federasyonu Konseyi Vicdan Özgürlüğü ve Dinî Örgütlerle Etkileşim Komitesi Başkan Yardımcısı Murad Zargişiyev ve Kırgızistan’ın önde gelen yayınlarından biri Kırgız Tuusu Gazetesi Sekreteri Nazarbek Bayjigitov birer konuşma yaparak görüşlerini paylaştılar. Akademinin 2015, 2016 ve geçtiğimiz yıl yapılan keşif çalışmalarına katılarak haber desteğinde bulunan tanınmış bilim insanı, gazeteci, Gazete Vatan’ın yorumcu yazarı Kürşad Zorlu konuşma yaptı. K.Zorlu konuşmasında Akademinin bilimsel keşif çalışmalarının Türklerin kutlu mekanlarında derin araştırmalar yapmaya imkan sunduğunu ve ortak tarihimizin karanlık sayfalarına ışık tuttuğunu belirtti.

3.Uluslararası Keşif Gezisine katılarak Akademi adına söz konusu bölgelerde araştırmalarda bulunan arkeolog Napil Bazılhan Şiveet Ulaan Mozolesindeki kazı çalışmalarının ikinci dönemi hakkında bilimsel bildiri sundu.


Akademi Türk Dünyası tarihinde önemli yere sahip Moğolistan’daki Şiveet Ulaan Abideler Külliyesinde 2 Temmuz – 28 Ağustos 2016 Tarihleri aralığında 58 gün boyunca kazı çalışmalarını yapmıştı (гиперссылка). Geçtiğimiz sene de adı geçen külliyede devam ettirilen kazı çalışmaları sırasında iki taş heykel ve diğer önemli buluntular elde edildi.

Тürk Akademisi uzmanlarının yaptığı ön incelemelere göre Şiveet Ulaan Külliyesinin Avrasya coğrafyasına hükümdarlık eden Doğu Türk İmparatorluğu kağanı, göçer konar etnosları bir araya getiren, milletinin bağımsızlığını sağlayan İlteriş Kutluk Kağan (682-692 hükümdarlık yılları) adına dikilmiş olma ihtimali yüksek çıkıyor.

Bununla birlikte Akademi 2017 yılında sözü edilen tarihî külliyeyi korumak amacıyla demir çitler koydurdu. Gelecekte Şiveet Ulaan Külliyesini açık hava müzesi olarak ziyaretçilere açma imkanlarının araştırıldığı da dile getirildi.

Tanıtım toplantısı sonunda TWESCO Başkanı Darhan Kıdırali keşif çalışmalarına katılan herkese teşekkür etti.

7 Türk devletinden gelen akademisyen ve gazetecilerin katıldığı Kentay’dan Ulıtau’a kadar: Tarihî Hafızanın Canlanması konulu 3.Uluslararası Keşif Seyahati hakkında Türkiye’nin NTV Kanalı ve Kazakistan’ın Habar Kanalı özel belgesel filmi hazırlayacaklardır.





Ay:
Yıl:

Listeye geri dön

Konuşmalar

Özgeçmişler /

Tümü
Александр Васильевич Адрианов
Түрколог-жаратылыстанушы, тарихшы-археолог,физика-математика ғылымдарының кандидаты