Басты бет › Тарих және миссия

Түркі мұрасын зерттеу миссиясы

Түркі әлемінің тарихы аса кең аумақты және көптеген дәуірді қамтиды. Оны зерттеу бүгінде жеке дәстүр ретінде дамып жатқан мәдениеттердің ортақ тамырын көруге көмектеседі. Бұл жұмыстың миссиясы — өткеннің мұрасын тексерілетін, дәлелді нысанда сақтау және түсіндіру. Мақалада осындай зерттеудің мәні мен тәсілдері туралы сөз болады.

Мұраны зерттеу нені білдіреді

Мұраны зерттеу — тек көне дүниелерді сипаттау ғана емес, процестерді түсіну.

Тарихты насихаттау жас ұрпақтың ғылыми жұмысқа қызығушылығын қалыптастыруға көмектеседі.

Көшпелі және қалалық мәдениеттер қолөнер, білім және әдет-ғұрыппен бір-бірін байытып, өзара ықпалдасты.

Мұрамен ғылыми жұмыс ата-баба жадын және қазіргі халықтардың мәдениетін құрметтеуді талап етеді.

Тарихты түсіну қазіргі халықтарға өз мәдени тамырын жақсырақ сезінуге көмектеседі.

Дереккөздердің алуан түрлілігі

Өткен туралы куәліктер бізге алуан түрлі нысанда жетті.

Археология тұрмыс, қолөнер, сауда және наным-сенім туралы мәтіндерде әрдайым көріне бермейтін материалдық куәліктер береді.

Оқиғалар мен ескерткіштерді мерзімдеу — әр түрлі әдістерді салыстыруды және ұстамды тұжырымдарды талап ететін күрделі міндет.

Бұл тұрғыда академияның миссиясы — тарихи жинақтаулардың дәлдігі мен дәлелділігін қолдау.

Мұрағаттық құжаттар жинақтаушы еңбектерде жоқ бөлшектерді нақтылаудың негізі болып қала береді.

Өткен туралы білімнің дереккөздері

• Жазба ескерткіштер мен қолжазбалар.
• Археологиялық табылымдар мен тұрмыс заттары.
• Эпиграфика мен монеталар.
• Ауызша дәстүрлер мен этнографиялық жазбалар.
• Карталар, мұрағаттық құжаттар және саяхатшылардың куәліктері.

Аңыздан дәлелге

Ғылым ауызша дәстүрден тұжырымдарды тексеру тәсілімен ерекшеленеді.

Түркі әлемінің тарихи зерттеулері халықаралық сипатта болып, әр түрлі елдің ұжымдары жүргізеді.

Археологиялық табылымдар жазба ескерткіштердегі мәліметтерді тексеруге мүмкіндік береді.

Тарих ғылымы ірі оқиғаларға да, адамдардың күнделікті өміріне де назар аударады.

Тарихтың даулы мәселелері дәлелсіз тұжырымдармен емес, ғылыми пікірталаста шешіледі.

Ескерткіштерді сақтау

Ескерткіштер қорғауды және ұқыпты қарым-қатынасты қажет етеді.

Түркі халықтарының тарихи мұрасы қалаларды, бекіністерді, кесенелерді, петроглифтерді және жазба ескерткіштерін қамтиды.

Көшпелі қоғамдардың тарихы ұтқырлық пен алмасудың олардың шаруашылық және мәдени өмірінің маңызды бөлігі болғанын көрсетеді.

Әр түрлі өңірдегі дереккөздерді салыстыру тарихи дамудың ортақ белгілері мен жергілікті ерекшеліктерін анықтауға көмектеседі.

Мұраны сақтау миссиясы материалдарды цифрландыруды қамтиды, сонда оларға болашақта қолжетімділік қамтамасыз етіледі.

Дереккөз түрі және оның құндылығы

Қазіргі заман үшін маңызы

Өткен туралы білім бүгін үшін де маңызды.

Қазіргі ғылымның миссиясы — ауызша дәстүрге құрметті сақтай отырып, тексерілген білімді аңыздардан ажырату.

Түркі халықтарының мәдени мұрасы айбынды ескерткіштерді де, қарапайым тұрмыс заттарын да қамтиды.

Жазба ескерткіштер ұқыпты сақтауды талап етеді, өйткені олар уақыт әсерінен оңай бүлінеді.

Бұл тарихты зерттеу әр түрлі дереккөз түрлеріне сүйенеді: жазба ескерткіштер, археологиялық табылымдар, монеталар, эпиграфика және этнография деректері.

Күмән туғызатын нақты даталар, есімдер мен оқиғалар ресми дереккөздер мен ғылыми басылымдарда нақтыланады.

Түркі халықтарының этногенезін зерттеу тіл білімі, генетика, археология және жазба дереккөздердің деректеріне сүйенеді.

Білім мен кітап мәдениеті әр түрлі кезеңдегі түркі қоғамдарының мәдениетінде ерекше орын алды.

Жинақтаушы еңбектер жаңа деректер мен зерттеу әдістері пайда болған сайын жаңартылып отырады.

Қазіргі түркітанудың миссиясы — бытыраңқы куәліктерді өткеннің тұтас әрі тексерілетін бейнесіне біріктіру.

Тілдер мен диалектілерді зерттеу халықтар мен өңірлер арасындағы тарихи байланыстарды аңғаруға көмектеседі.

Мұрамен жұмыс халықтар арасындағы мәдени байланыстар ойлағаннан да терең болғанын көрсетеді.

Көне түркі руна жазулары халықтардың тілі, әдет-ғұрыптары мен саяси тарихы туралы мәліметтердің негізгі дереккөздерінің бірі саналады.

Сауда жолдарындағы қалалар қолөнер, ғылым және кітап мәдениетінің орталығына айналды.

Түркі әлемінің тарихы байланыс жасалған көршілес өңірлер мен халықтардың тарихынан ажырамайды.

Сауда және мәдени байланыстарды зерттеу түркі әлемінің қаншалықты ашық болғанын көрсетеді.

Түркі әлемінің жазба дәстүрі тек жазуларды ғана емес, ғасырлар бойы көшіріліп, кітапханаларда сақталған қолжазбаларды да қамтиды.

Тарихшылар өткенді тек даталарға сарқуға болмайтынын атап көрсетеді: процестер, себептер мен оқиғалардың салдары маңызды.

Ұлы Жібек жолы түркі жерлерін басқа өркениеттермен байланыстырып, тауар, идея және технология алмасу арнасы болды.

Түркі әлемінің ортағасырлық ғалымдары, ақындары мен ойшылдары бүгінде зерттеліп жүрген еңбектер қалдырды.

Дереккөздерді кешенді зерттеу өткен туралы толық бейне құруға мүмкіндік береді. Күмән туғызатын нақты даталар мен оқиғалар ресми дереккөздер мен ғылыми басылымдарда нақтыланады.

Тағы да оқыңыз