Басты бет › Тарих және миссия

Түркі халықтарының тарихын қалай зерттейді

Түркі халықтарының тарихы әр түрлі дереккөз түрлеріне сүйене отырып, кешенді зерттеледі. Зерттеушілер жазба куәліктерді, табылымдарды және сабақтас ғылымдардың деректерін салыстырады. Мұндай тәсіл бұрынғы түсініктерді нақтылауға және түзетуге мүмкіндік береді. Мақалада тарихи жұмыстың жалпы әдістері туралы сөз болады.

Дереккөздермен жұмыс

Кез келген тарихи зерттеу дереккөздерден басталады.

Мұрамен жұмыс халықтар арасындағы мәдени байланыстар ойлағаннан да терең болғанын көрсетеді.

Әдет-ғұрып пен ғұрыптарды зерттеу өткен заман адамдарының дүниетанымын түсінуге көмектеседі.

Әр түрлі өңірдегі дереккөздерді салыстыру тұрақты мәліметтерді кездейсоқтарынан ажыратуға көмектеседі.

Қазіргі түркітанудың миссиясы — бытыраңқы куәліктерді өткеннің тұтас әрі тексерілетін бейнесіне біріктіру.

Сынау және тексеру

Дереккөзді тауып қана қоймай, сыни тұрғыдан бағалау керек.

Ағарту жобаларының миссиясы — тарихи процестерді аңызсыз әрі оңайлатусыз түсіндіру.

Түркі әлемінің ортағасырлық ғалымдары, ақындары мен ойшылдары бүгінде зерттеліп жүрген еңбектер қалдырды.

Білім мен кітап мәдениеті әр түрлі кезеңдегі түркі қоғамдарының мәдениетінде ерекше орын алды.

Тарихты насихаттау жас ұрпақтың ғылыми жұмысқа қызығушылығын қалыптастыруға көмектеседі.

Тарихи жұмыстың әдістері

• Дереккөздерді іздеу және сипаттау.
• Мәтіннің шығу тегін сыни талдау.
• Әр түрлі пәндердің деректерін салыстыру.
• Мерзімдеу және хронологиялық реттеу.
• Тұжырымдарды қорыту және тексеру.

Әр түрлі ғылымдардың деректерін салыстыру

Әр түрлі ғылымдар салыстыруға тұрарлық деректер береді.

Көшпелі және қалалық мәдениеттер қолөнер, білім және әдет-ғұрыппен бір-бірін байытып, өзара ықпалдасты.

Мұрамен ғылыми жұмыс ата-баба жадын және қазіргі халықтардың мәдениетін құрметтеуді талап етеді.

Тарихты түсіну қазіргі халықтарға өз мәдени тамырын жақсырақ сезінуге көмектеседі.

Археология тұрмыс, қолөнер, сауда және наным-сенім туралы мәтіндерде әрдайым көріне бермейтін материалдық куәліктер береді.

Мерзімдеу мәселесі

Датаны анықтау — ең күрделі міндеттердің бірі.

Оқиғалар мен ескерткіштерді мерзімдеу — әр түрлі әдістерді салыстыруды және ұстамды тұжырымдарды талап ететін күрделі міндет.

Бұл тұрғыда академияның миссиясы — тарихи жинақтаулардың дәлдігі мен дәлелділігін қолдау.

Мұрағаттық құжаттар жинақтаушы еңбектерде жоқ бөлшектерді нақтылаудың негізі болып қала береді.

Түркі әлемінің тарихи зерттеулері халықаралық сипатта болып, әр түрлі елдің ұжымдары жүргізеді.

Әдіс және оның мақсаты

Тұжырымдардағы ұстамдылық

Ғылым ұстамды әрі тексерілетін тұжырымдарды талап етеді.

Археологиялық табылымдар жазба ескерткіштердегі мәліметтерді тексеруге мүмкіндік береді.

Тарих ғылымы ірі оқиғаларға да, адамдардың күнделікті өміріне де назар аударады.

Тарихтың даулы мәселелері дәлелсіз тұжырымдармен емес, ғылыми пікірталаста шешіледі.

Түркі халықтарының тарихи мұрасы қалаларды, бекіністерді, кесенелерді, петроглифтерді және жазба ескерткіштерін қамтиды.

Жазба дереккөздер жиі басқа елдерде жасалған, бұл сыртқы көзқарасты ескеруді талап етеді.

Халықтардың тарихи жады отбасылық әңгімелерден, жазба куәліктерден және ғылыми зерттеулерден қатар қалыптасады.

Мәдениет ескерткіштері жиі шалғай аудандарда орналасқандықтан, оларды зерттеу мен қорғау әсіресе күрделі міндетке айналады.

Ағарту миссиясы — өткен туралы адал әрі аңызсыз баяндау.

Ескерткіштерді сақтау ғалымдардың, мұражайлардың, реставраторлардың және жергілікті қауымдастықтардың бірлескен күш-жігерін талап етеді.

Түркі әлемінің тарихы туралы жинақтаушы еңбектер жаңа деректер пайда болған сайын үнемі жаңартылып отырады.

Оқиғаларды мерзімдеу әр түрлі әдістерді салыстыруға сүйеніп, ғылыми нақтылаудың нысаны болып қала береді.

Тарихты түсіну бүгінде жеке ұлттық дәстүр ретінде дамып жатқан мәдениеттердің ортақ тамырын көруге көмектеседі.

Мұраны зерттеу әр түрлі көзқарасты құрметтеуді және ғылыми пікірталасқа дайын болуды талап етеді.

Түркі халықтарының мәдени мұрасы айбынды ескерткіштерді де, қарапайым тұрмыс заттарын да қамтиды.

Түркі әлемін зерттеу халықаралық ұжымдармен жүргізіліп, тәжірибе алмасуға сүйенеді.

Әр түрлі өңірдегі дереккөздерді салыстыру тарихи дамудың ортақ белгілері мен жергілікті ерекшеліктерін анықтауға көмектеседі.

Ата-баба мұрасын және көршілес халықтардың мәдениетін құрметтеу — ағарту жұмысының негізі.

Өткенге ғылыми көзқарастар үнемі нақтыланып отырады: жаңа табылымдар мен әдістер бұрынғы тұжырымдарды қайта қарауға мәжбүрлейді.

Өткен заманның карталары мен атластары бағыттарды, шекараларды және халықтардың қоныстануын түсінудің маңызды құралы болады.

Топонимдер мен жер атаулары тарихи оқиғалар мен халықтардың қоныс аударуының іздерін жиі сақтайды.

Түркі әлемінің тарихы ерте көшпелі бірлестіктерден ортағасырлық ірі мемлекеттерге дейінгі аса кең аумақты және көптеген дәуірді қамтиды.

Білімді біртіндеп нақтылау — тарих ғылымының қалыпты бөлігі. Даулы мәселелер мен нақты даталар ғылыми басылымдар мен ресми дереккөздерде нақтыланады.

Тағы да оқыңыз